الگوی هوشمندی استراتژیک چیست؟‌ رویکرد جدید و توضیح ساده

مدل پایه هوشمندی استراتژیک 

چرا؟

هوشمندی استراتژیک «یک نوع ظرفیت منطقی برای شناخت، یادگیری، استدلال، طرح‌ریزی، تفکر انتقادی و حل مسائل هست». اگر یک کسب و کار نظام هوشمندی استراتژیک را مستقر کند، به سطحی از توانایی خواهد رسید که بواسطه آن دریافت، تحلیل، حفظ و ذخیره‌سازی اطلاعات تجاری (اعم از تامین، تولید و فروش) به عنوان دانشی ارزشمند در سازمان رسوب کرده و در زمانی که به آن نیاز است، به بهترین شکل ممکن بازیابی و استفاده می‌شود. از این دانش می‌توان برای پاسخ مناسب به طیف وسیعی از نیازهای اطلاعاتی و انطباق با بازار و فضای رقابت بهره برد.

با مطالعه تمام منابع علمی مربوطه متوجه شدم که می‌توان مفهوم و مراحل هوشمندی استراتژیک را با مراحل برنامه‌ریزی و اجرا و کنترل استراتژیک پیوند زده و به یک چارچوب کاربردی رسید. به طوری که بتوان با تکیه بر آن نظامات مدیریت استراتژیک را با محیط پرچالش و متغیر رقابت و بازار کنونی بازآفرینی کرد. برای این‌کار دوازده کتاب و ده‌ها مقاله مرتبط را مطالعه، خلاصه و جمع‌بندی کرده و بر اساس ماهیت کاری و دغدغه‌های مدیران کشور کاربردی شد.

چگونه؟

برای استقرار کامل مفهوم هوشمندی استراتژیک در سازمان، نیاز به یک نظام منسجم، چابک و کارآمد است. نظام هوشمندی استراتژیک مجموعه‌ای از ابزارهایی (شامل ارکان، فرآیندها و سامانه نرم‌افزاری) است که به مدیران کمک می‌کند تا اطلاعات کلیدی و داده‌های استراتژیک سازمان را گردآوری و ساماندهی نمایند بطوری‌که برای تصمیم‌گیری‌های بموقع و سودمند بکار آید. بیاد داشته باشید چارچوب کاربردی هوشمندی استراتژیک شامل چهار «ت» است: تشخیص، تصمیم، تغییر و تحلیل.

 

چهار مرحله اصلی هوشمندی استراتژیک 

صرف‌نظر از مدلها و روش‌ها، مهمترین دستاورد اصلی نظام هوشمندی استراتژیک بالا بردن قابلیت اعتماد تصمیم‌گیری‌های مدیریتی است. وجود این نظام موجب افزایش اعتماد بنفس مدیران در تصمیم‌گیری‌های عمدتاً پیچیده تجاری است. وجود اطلاعات تجاری «همیشه در دسترس» زمان مورد نیاز برای گزارش‌دهی و پاسخگویی به مراجع و نهادهای بالادستی و شرکای تجاری را بسیار کوتاه می‌کند. همچنین دستاورد مهم دیگر نظام هوشمندی استراتژیک اطمینان از تداوم عملکرد‌های صحیح تمام ابعاد سازمانی در تولید و فروش تا زمانی است که نظام هوشمندی استراتژیک هشداری نداده است. بنابراین به مدیران می‌توان گفت که آسوده باشید که کارایی عملیات تا همین لحظه طبق تنظمیات پیش‌ می‌رود.  

با چه مراحلی؟

هر کدام از مراحل چهارگانه‌ای که به آن اشاره کردم، دارای الگوها و روش‌های زیرمجموعه است که بر اساس مراحل برنامه‌ریزی استراتژیک و مدیریت عملیاتی احصاء شده است.

چهار مرحله هوشمندی استراتژیک 

تشخیص: در مدیریت استراتژیک شامل سه حوزه اصلی است: (1) شناخت اینکه ماهیت صنعت، عملکرد کسب و کار، انتظارات ذی‌نفعان و تصورات مدیران چیست؟ همه اینها را تشخیص پایه‌ای می‌نمامیم. (2) شناخت محیط پیرامونی، بازار و رقابت که با استفاده از تکنیک‌های آینده‌پژوهی و تخمین آینده در قالب سناریوهای مختلف تعریف می‌شود. (3) شناخت میزان بلوغ سازمان و به دنبال آن توان و آمادگی کسب و کار برای مواجه شدن با چالش‌ها و یا ایجاد موقعیتهای منحصربفرد برای خودش برای اینکه از بهره‌برداری کامل از آنها را داشته باشد.

 

اگرچه ماهیت این سه حوزه بسیار غیرساختمند بوده و پیچیدگی زیادی دارد، ما در نظام هوشمندی استراتژیک، آنها را به صورت کاملاً ساخت‌یافته و پویا تبدیل کرده‌ایم.

 

تصمیم: همه این سخن پیتر دراکر را شنیده‌ایم، مدیریت مساوی است با تصمیم‌گیری. اطلاعات مرحله تشخیص در اینجا مقایسه و گزینه‌ها انتخاب می‌شوند. بر این اساس مقاصد آرمانی (ماموریت، چشم‌انداز، ارزشها، اهداف استراتژیک) و مسیرهای آرمانی (موقعیت استراتژیک، استراتژی‌های کسب و کار، استراتژی‌های رقابتی و استراتژی‌های وظیفه‌ای) شناسایی و تدوین می‌شوند. نظامات هوشمندی استراتژیک این امکان را بوجود می‌آورد که شناسایی و تدوین استراتژی‌ها به صورت کاملاً پویا بوده و متناسب با شرایط تغییر کند.

تغییر: یکی از عناصر اصلی نظامات هوشمندی استراتژیک شاخص‌ است که در دو گروه شاخص کلیدی و شاخص عملیاتی وجود دارند. اگر از من بپرسید می‌گویم اساس مرحله تغییر همان مدیریت داده‌های سازمان بوسیله شاخص‌ها است. طیف بسیار گسترده‌ای از اطلاعات سازمان را در بر می‌گیرد. از داده‌های بسیار جزئی به برای یک مسئول یا رئیس کاربرد دارد تا اطلاعات حیاتی کل سازمان. نظامات هوشمندی استراتژیک نه تنها مدیریت داده‌های سازمان را انجام می‌دهند بلکه بر آنها اثرگذاری داشته و با هدف‌گذاری استراتژیک و عملیاتی در بازه‌های زمانی معین، کنترل آنها را به صورت خودکار بر عهده می‌گیرد. این مرحله، همان حلقه گمشده برای اجرا و پیاده‌سازی استراتژی‌ها است.

تحلیل: نظام هوشمندی استراتژیک باعث پویایی تصمیمات مدیریتی می‌شود. امکان پایش لحظه‌ای سازمان مهیا شده و انحراف احتمالی از مسیرهای طراحی شده در هر ساعت از شبانه‌روز به مدیران گزارش می‌شود. به همین صورت عملکردهای خوب و بالاتر از انتظار نیز مشهود می‌شود. با اطلاعات این نظام، می‌توان میزان تعهد و ارزشمندی فعالیتهای کارکنان و واحدهای سازمانی را در خدمت به موفقیت سازمان ارزیابی کرده و به عدالت سازمانی رسید. در صورتی که اطلاعات حاصل از مرحله اول (مرحله تشخیص) هشدارهایی را داشته باشد، کنترل‌های استراتژیک مستتر در آن مقاصد آرمانی  را با شرایط جدید منطبق کرده و برنامه‌های اصلاحی پیشنهاد می‌شود.

ادمین سایت

این مقاله در تاریخ 1399/03/18 توسط دکتر عباس خدادادی در سایت سایت تخصصی هوشمندی استراتژیک منتشر شده و در تاریخ 1399/12/05 بروزرسانی گردید.
لینک منبع: منبع مقاله در سایت

مواردی که کمک می کند در این مورد بیشتر بدانید:

هوشمندی استراتژیک چیست؟ توضیحات کامل به همراه 6 تصویر مفهومی 3078 بازدید

هوشمندی استراتژیک چیست؟ توضیحات کامل به همراه 6 تصویر مفهومی

طبق تحقیق موسسه معروف گارتنر، کسب و کارها با استفاده از توان تحلیل‌گری به موفقیت می‌رسند. تحلیل‌گری نیازمند هوشمندی استراتژیک است. در این مقاله تفکر هوشمندی استراتژیک در کنار لایه‌های هوش سازمان معرفی شده است.

داده های بزرگ (Big Data) و استراتژی 567 بازدید

داده های بزرگ (Big Data) و استراتژی

مدیریت استراتژیک در حال حاضر با تحولات عصر اطلاعات پیوند خورده است. تلاش زیادی از سوی صاحب‌نظران می‌شود تا «تحلیل داده‌های بزرگ» به عنوان ابزاری برای بهبود اثربخشی فرآیندهای تصمیم‌گیری و کنترل بکار گرفته شود. در این مقاله مجموعه‌ای از اصول کاربردی برای مشاوران، برنامه‌ریزان و معماران سازمانی فراهم شده است تا تغییرات سازمانی را مدیریت کنند.

نقش هوشمندی در تدوین برنامه استراتژیک 551 بازدید

نقش هوشمندی در تدوین برنامه استراتژیک

استراتژی‌های موفق به مهارت استراتژیست‌ها و توانایی تیم مدیریت در تدوین و اجرای استراتژیها بستگی دارد. در واقعیت، استراتژی نمی‌تواند بهتر از اطلاعاتی باشد که از آن استفاده شده است. هرچه این اطلاعات جامع‌تر و هوشمندانه‌تر باشد، احتمال موفقیت استراتژی بیشتر خواهد بود.

دیدگاه کاربران ...

دیدگاه خود را بیان کنید