برنامه ریزی استراتژیک (مفاهیم، فرآیند و الگو) و دانلود کتاب کار

برنامه ریزی استراتژیک (مفاهیم، فرآیند و الگو) و دانلود کتاب کار

برنامه‌ریزی استراتژیک یک فرآیند اجرایی از استراتژی است که با ایجاد تمرکز و هدفمند کردن فعالیتها، موجب رونق در کسب‌وکار شده و پتانسیل‌های رشد و تغییر را بهبود می‌دهد. به همین صورت برنامه‌ریزی نادرست موجب اتلاف منابع و انرژی شده و به کسب‌وکار  آسیب بزند. در این مقاله قصد داریم به معرفی کامل برنامه‌ریزی استراتژیک، فرایند و الگو، مزیتها، سطوح و انواع برنامه ریزی استراتژیک بپردازیم. پس با ما تا انتهای این مقاله همراه باشید.

 

برنامه ریزی استراتژیک

برنامه‌ریزی استراتژیک فرایندی برای هدایت و پیشبرد برنامه‌ها در جهت دستیابی به اهداف با افق دید بلندمدت است. یک فعالیت مدیریتی محسوب می‌شود که برای موارد زیر بکار می‌رود: 

  1.  شناسایی اولویت‌های کاری،
  2. متمرکز کردن انرژی بر اهداف و منابع سازمان،
  3.  تقویت عملیاتی که در مسیر اهداف در پیشرو است و در آخر،
  4.  اطمینان از حرکت صحیح به سمت اهداف مشترکی که در کسب و کار باید طی شود.

قبل از اجرا و نوشتن برنامه ریزی استراتژیک باید بتوانید به سوالات زیر پاسخ دهید:

  • به چه کسی خدمت می‌کنید؟
  • چه کاری را می‌خواهید انجام دهید؟
  • چرا این کار را انجام می‌دهید؟
  • آینده مورد انتظارتان چه ویژگی‌هایی دارد؟

برای تدوین برنامه استراتژیک باید بعد از درک مفهوم بالا  به سراغ فرایند برنامه‌ریزی استراتژیک برویم به دلیل آنکه با رعایت نکردن جایگاه و سیر فرایند به برنامه دلخواه نخواهیم رسید. برنامه‌ریزی استراتژیک بخشی از یک مفهوم گسترده‌تر به اسم مدیریت استراتژیک است.

 

برای مطالعه بیشتر صفحه مدیریت استراتژیک را ببینید.

 

فرآیند برنامه ریزی استراتژیک

از آنجاکه مخاطب اصلی استراتژی، مدیریت ارشد است، در برنامه‌ریزی استراتژیک نیاز به تلاش قابل توجهی از سوی مدیریت ارشد احساس می‌شود. ممکن است مدیران چندین گزینه‌ استراتژیک را مدنظر داشته باشند، ولی در پایان برنامه‌ریزی استراتژیک تعداد محدودی از آنها که احتمالاً نتایج بهتری دارند، انتخاب می‌شوند. به طور معمول‌، تدوین برنامه استراتژیک در سه مرحله انجام می‌شود:

  1. تدوین استراتژی. در فرآیند تدوین استراتژی، یک شرکت ابتدا ماموریت (به عنوان بیانیه چرایی کسب‌وکار) و  چشم انداز (به عنوان بیانیه جایگاه مطلوب کسب‌وکار) و ارزشهای محوری (به عنوان مهمترین ارکان ارزشی کسب‌وکار) شناسایی شده و پس از آن وضعیت فعلی با انجام ارزیابی عوامل داخلی و ارزیابی عوامل خارجی مشخص می‌شود. هدف از این کار کمک به شناسایی نقاط قوت و ضعف سازمان و همچنین فرصتها و تهدیدها است. با انجام تحلیل SWOT مدیران تصمیم می‌گیرند که در کدام طرح‌ها یا بازارها متمرکز شوند یا آنها را کنار بگذارند. چگونه به بهترین شکل منابع شرکت را تخصیص داده و آیا اقداماتی مانند توسعه عملیات از طریق سرمایه‌گذاری مشترک یا ادغام را انجام دهند. استراتژی تأثیر بسیار زیادی بر موفقیت سازمان دارند. از این‌رو فقط مدیریت ارشد صلاحیت تصمیم‌گیری در چنین زمینه‌هایی را دارند. 
  2. اجرای استراتژی. پس از تدوین استراتژی، باید اهداف عملیاتی برای اجرایی کردن استراتژی‌ها تعیین شوند. منابع لازم را برای اجرای استراتژی تخصیص داده شود. موفقیت در مرحله اجرای استراتژی اغلب به این معناست که یک مدیر توانسته است بخوبی دیگران را در اجرای استراتژی سهیم کرده و مشارکت آنها را جلب کند. پیاده‌سازی موثر استراتژی شامل ایجاد ساختار سازمانی، فرآیندهای کاری، استفاده بهینه از منابع موجود، بازتعریف فعالیتهای بازاریابی متناسب با استراتژی است.
  3. ارزیابی استراتژی. هر فرد باهوشی می‌داند که موفقیت امروز ضامن موفقیت فردا نیست. به همین صورت هم مدیران توجه دارند که پس از مرحله اجرا، عملکرد استراتژیک را ارزیابی کنند.

در ادامه به تفسیر مزیت های برنامه ریزی استراتژیک میپردازیم که چگونه می تواند در کسب و کار شما تاثیرگذار باشد تا جایی که از مزیت رقابتی در سطح کسب و کارتان بهره مند شوید.

 

برای آشنایی با مراحل تدوین برنامه استراتژیک صفحه مراحل تدوین برنامه استراتژیک را ببینید. 

 

مزایای برنامه ریزی استراتژیک

نوسانات فضای کسب و کار باعث می‌شود که بسیاری از شرکتها به جای استراتژی فعالانه، استراتژی واکنشی را اتخاذ کنند. یعنی بعد از رویدادها، تصمیم‌ می‌گیرند که چه کار باید بکنند. با این حال، استراتژی واکنشی معمولاً فقط برای کوتاه‌مدت قابل اجرا هستند، حتی اگر برای اجرای آنها مقدار قابل توجهی از منابع و زمان صرف شده باشد. برنامه‌ریزی استراتژیک به شرکتها کمک می‌کند تا پیشگیرانه عمل کرده و آماده شوند تا با دید بلندمدت‌تری مسائل را برطرف کنند. از جمله مزایای اصلی حاصل از برنامه‌ریزی استراتژیک موارد زیر است:

  • بهبود عملکرد کلی کسب و کار
  • ارتباطات بهتر بین کارفرمایان و کارمندان
  • افزایش خلاقیت و ابتکار عمل
  • توانمند شدن افراد

 برای مطالعه بیشتر صفحه مزیت برنامه ریزی استراتژیک را ببینید.

 

بحث بعدی در مورد برنامه‌ریزی استراتژیک که یک بحث مهمی هم محسوب می‌شود، الگوهای برنامه ریزی استراتژیک است. همه‌ی ما این را می‌دانیم که بدون الگو نمی‌شود چیزی را ساخت. مانند: نقشه‌ای که قبل از ساختن یک بنا باید ترسیم شود و یا خیاطی که قبل از دوخت لباس به یک الگو نیاز دارد تا بتواند طرحی که در ذهنش وجود دارد را عملی کند. در ادامه یک الگوی مشهور از برنامه‌ریزی استراتژیک را مشاهده خواهید کرد.  

 

الگوی برنامه ریزی استراتژیک

جمله معروفی است که می‌گوید: «استراتژی، سازمان است». منظور از این جمله به نظر شما چیست؟ منظور این است که اساس یک کسب و کار را استراتژی آن تشکیل می‌دهد. با این نگاه، برنامه‌ریزی استراتژیک، مهمترین کار یک مدیر محسوب می‌شود که کسب و کار را بر اساس آن شکل داده و به مرور زمان با بهبود مستمر و تغییرات تدریجی به موفقیت می‌رساند. الگوی برنامه‌ریزی استراتژیک که به عنوان یک راهنمای کاربردی برای این کار محسوب می‌شود شامل مراحل زیر است:

الگوی برنامه ریزی استراتژیک

 

 الگوی برنامه‌ریزی استراتژیک بترتیب شامل مراحل زیر است. برای آشنایی بیشتر با هر مرحله روی هر کدام کلیک کنید تا به صفحه مربوطه منتقل شوید:

بعد از بررسی الگوهای پایه، حالا وقت آن است که راجع به سطوح و اهمیت هریک از آنها برایتان توضیح دهیم. دانستن سطوح استراتژی به انتخاب محدوده‌های موثر در برنامه‌ریزی استراتژیک کمک می‌کند.

 

سطوح برنامه‌ریزی استراتژیک 

برنامه‌ریزی استراتژیک دارای سه سطح است که بترتیب شامل مراحل زیر است.

برای آشنایی بیشتر با هر مرحله روی هر کدام کلیک کنید تا به صفحه مربوطه منتقل شوید:

  1. استراتژی‌های سطح سازمان یا بنگاه که در آن استراتژی‌هایی برای کل شرکت تدوین می‌شود.
  2. استراتژی کسب و کار که در آن استراتژی یک محصول، خدمت‌ یا گروهی از فعالتیهای مشابه درآمدزا تدوین می‌شود.
  3. استراتژی وظیفه‌ای که در آن استراتژی فرآیندها یا واحدهای کارکردی و تخصصی از قبیل فناوری اطلاعات، مالی، منابع انسانی، تولید و مانند آن تدوین می‌شود.

 

سطوح استراتژی در سازمان

 

و در آخر، می‌رسیم به توضیح و تفسیر تمامی مدل هایی که در برنامه ریزی استراتژیک استفاده می شود که بسیار کامل بوده و شما را بسیار در امر برنامه ریزی راهنمایی خواهد کرد. بعد از بررسی‌هایی که از ابتدا خدمتتان گفته شد نوبت به انتخاب مدل برنامه‌ریزی استراتژیک رسیده است انتخاب مدل برنامه ریزی مناسب راه را برای رسیدن به اهداف هموار می کند که این امر مستلزم آگاهی درست درباره هرکی از مدل های برنامه ریزی استراتژیک و ارتباطش با کسب و کار شماست برای انتخاب راهکار درست بهتر است از مشاور استراتژی در این امر کمک گرفته شود.

برای اطلاعات بیشتر صفحه مشاوره مدیریت استراتژیک را ببینید.

 

مدل های برنامه ریزی استراتژیک

برخی مدل های برنامه‌ریزی استراتژیک هستند که به طور گسترده اجرا می‌شوند. در ادامه معروفترین آنها را ملاحظه می‌کنید: 

  1. کارت امتیازی متوازن:

یکی از مدل های برنامه ریزی استراتژیک و سیستم مدیریت، کارت امتیازی متوازن است که سازمان ها از آن در راستای موارد ذیل بهره میبرند:

  • بیان آنچه را که آنها سعی در انجام آن دارند.
  • کار روزمره افراد همراه با استراتژی هماهنگ سازی می شود.
  • اولویت بندی پروژه ها ، تولیدات و خدمات
  • اندازه گیری و پایش پیشرفت در جهت رسیدن به اهداف استراتژیک

 

ویژگی برجسته کارت امتیازی متوازن این است که شاخص‌های سنتی سنجش عملکردهای مالی را با سایر شاخص‌های شرکت پیوند می‌دهد و آنها را در قالب چهار منظر بررسی می‌کند. در نتیجه این شاخص‌ها آنقدر جامعیت خواهند داشت که بتوانند برای راهبری شرکت‌های عصر حاضر یعنی عصر اطلاعات که با موضوعات پیچیده مشتری، تأمین‌کنندگان، کارکنان، فرایندها، تکنولوژی‌ها و نوآوری‌ها مناسب بوده و به سودآوری هر چه بیشتر کمک کنند.

کارت امتیازی متوازن

برای توضیحات بیشتر صفحه کارت امتیازی متوازن را ببینید.

 

  1. تحلیل SWOT

تحلیل سوات یا SWOT  ابزار معروفی در برنامه ریزی استراتژیک است و برای شناسایی استراتژی‌ها استفاده می‌شود. SWOT به دلیل سادگی و تمرکز روی موضوعات کلیدی اثرگذار روی شرکت، به عنوان ابزاری است که به طور گسترده استفاده می‌شود. هدف شناسایی قوتها و ضعفهای داخلی شرکت و متناظر کردن آن با فرصتها و تهدیدها بوده بطوری‌که بتوان راهکارهایی را برای عمل در موقعیتهای خاص بدست آورد.

 

 

  1. تحلیل PEST

تحلیل PEST  یک تحلیل از فاکتورهای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فنی در محیط خارجی یک سازمان است که می تواند بر فعالیتها و عملکرد آن تأثیر بگذارد. تحلیل PEST یک ابزار ساده و مؤثر است که در تحلیل وضعیت برای شناسایی سطح محیطی کلان استفاده می شود که ممکن است روی سازمان تأثیرگذار باشد. این فاکتورها می توانند برای یک سازمان هم فرصت و هم تهدید باشند.

برای مطالعه بیشتر صفحه تحلیل PEST را ببینید.

 

  1. برنامه ریزی شکاف

از برنامه ریزی شکاف، به عنوان «تحلیل شکاف نیاز»، «نیازسنجی» یا «شکاف برنامه ریزی استراتژیک» نیز شناخته می شود. از آن برای مقایسه جایگاهی که یک کسب و کار در حال حاضر دارد، جایگاهی  که می‌خواهد داشته باشد(چشم انداز) ودر آخر اینکه، چگونه می‌توان فاصله بین آن‌ها را پر کرد، استفاده می‌شود.

 

 

  1. استراتژی اقیانوس آبی

استراتژی اقیانوس آبی یک فرایند سیستماتیک و تکرارشونده است که با ارائه ابزارها (روش‌های ایجاد اقیانوس آبی)، چارچوب‌ها (ذهنیت لازم برای حرکت به سمت اقیانوس آبی) و اصول (تدوین و پیاده‌سازی استراتژی‌هایی برای رسیدن به اقیانوس آبی) به شما کمک می‌کند تا فرصت‌های بی‌نظیری را در بازار درک کنید و در بخش‌های سنتی بازار و خارج از مرزهای سنتی شروع به فعالیت نمایید. استراتژی اقیانوس آبی به دنبال راه‌هایی برای بهبود رقابت در بازار یا افزایش تقاضا نیست بلکه این استراتژی درصدد است تا شما را به سمتی از بازار رهنمون کند که رقابتی وجود ندارد و شما به جای افزایش تقاضا، باید آن را ایجاد کنید.

 

استراتژی اقیانوس آبی خلق بازار جدید

 

در واقع مفهوم جنگ برای بقا در اقیانوس‌های آبی مطرح نیست در عوض شما باید به دنبال فرصت‌هایی باشید که شما را به سرعت به سمت سودآوری سوق دهند.

 

برای مطالعه بیشتر صفحه استراتژی اقیانوس آبی را ببینید.

 

 

  1. پنج نیروی رقابتی پورتر

نیروهای پنج‌گانه پورتر یک چارچوب اجرای استراتژی قدیمی‌ است که بسیار کارآمد است. براساس نیروهایی که بر سودآوری یک صنعت یا بازار تأثیر می‌گذارند. پنج نیرویی که به بررسی آنها پرداخته می شود، عبارتند از: تهدید تازه‌واردان، قدرت چانه‌زنی خریداران، قدرت چانه‌زنی تامین‌کنندگان، شدت رقابت میان رقبای موجود و تهدید کالاهای جانشین. میزان فشار روی هر یک از این نیروها می تواند به شما کمک کند تا تعیین کنید که رویدادهای آینده چگونه بر آینده کسب و کار شما تأثیر می گذارد.

 

نیروهای رقابتی مایکل پورتر

 

  1. چارچوب VRIO

چارچوب VRIO مخفف "ارزش، کمیاب بودن، تقلید پذیری، کسب و کار" است. این فرآیند برنامه ریزی استراتژیک بیشتر به بیانیه چشم انداز شما مربوط می شود تا استراتژی کلی شما. هدف نهایی در پیاده سازی مدل VRIO این است که منجر به مزیت رقابتی در بازار شود.

 

هنگامی که این چهار موضوع را در تامین منابع کسب‌وکار در نظر می‌گیرید، می‌توانید چشم‌انداز و استراتژی دقیق‌تری را تدوین کنید.

برای مطالعه بیشتر صفحه الگوی VRIO را ببینید.

 

  1. برنامه ریزی هوشین

این رویکرد اهداف استراتژیک شما را با پروژه ها و وظایف شما هماهنگ می کند تا اطمینان حاصل شود که تلاش های تیم هماهنگ است. شایان ذکر است که این مدل برنامه ریزی استراتژیک بیشتر بر روی اهداف و ابتکارات متمرکز است تا اقدامات.

 

هوشین کانری

مدل برنامه ریزی استراتژیک هوشین دارای چهار مرحله است:

  1. ابتدا اهداف کلیدی را شناسایی کنید.
  2. اطلاعات را جمع آوری کنید.
  3. اجرای اهداف کلیدی خود را دنبال کنید و با استفاده از یک فرآیند تعریف شده، بازخورد کارمندان را جمع آوری کنید.
  4. تنظیمات را انجام دهید و تغییر را براساس بازخورد شروع کنید.

 

 

  1. برنامه ریزی استراتژیک مبتنی بر مسئله

در برنامه‌ریزی مبتنی بر مسئله به زمان حال و پروژه‌های آینده توجه می‌شود. هدف از این نوع برنامه ریزی شناسایی چالش های عمده ای است که سازمان شما در حال حاضر با آن مواجه است. به بیان ساده‌تر، ابتدا مسائل استراتژیک را پیدا کرده و بر آن تمرکز می‌کنید. این نوع برنامه‌ریزی برای کسب‌وکارهایی که نیروی جوان و یا محدودیت منابع دارند مناسب‌تر است. برای این کار ابتدا تیم رهبری یا مشاور استراتژی به عنوان اولین گام موضوعات و اهداف اصلی را شناسایی می‌کنند. در مرحله بعد، برنامه‌های عملیاتی برای مواجه شدن با این مسائل شناسایی شده و بودجه و منابع لازم تخصیص می‌یابند.

 

برای اطلاعات بیشتر صفحه مشاور استراتژی  را ببینید.

 

  1. برنامه ریزی استراتژیک مبتنی بر هدف

برنامه‌ریزی استراتژیک مبتنی بر هدف دقیقاً بر عکس برنامه‌ریزی مبتنی بر مسئله است. این رویکرد اینگونه است که همه چیز با چشم انداز کسب و کار شما شروع می شود. چشم انداز ماهیت آینده‌نگرانه دارد، اما برای تحقق بخشیدن به آنها نیاز به جزئیات است. برنامه ریزی مبتنی بر هدف با تعیین اهداف قابل اندازه‌گیری که با چشم انداز و برنامه استراتژیک شما همسو باشد، با این چالش مقابله می‌کند. چون این برنامه بلندمدت است باید برای دستیابی به هدف، یک دوره زمانی مشخص (حدود 3 تا 5 سال) را تعریف کنید.

 

  1. برنامه ریزی استراتژیک همسویی

این استراتژیک هم مشابه برنامه ریزی مبتنی بر مسئله، ابتدا از یک «نگاه داخلی» برای شناسایی استراتژی کمک می‌گیرد. این مدل برای همسوسازی عملیات داخلی کسب و کار با اهداف استراتژی آن طراحی شده است. در این نوع برنامه‌ریزی ابتدا هدف مشخص شده و یک حوزه یا یک استراتژی به عنوان مبنای هماهنگی انتخاب می‌شود. سپس همه حوزه‌های کاری بر اساس آن تنظیم می‌شوند.

 

  1. برنامه ریزی استراتژیک در زمان واقعی

این نوع برنامه ریزی استراتژیک در درجه اول، توسط سازمان هایی استفاده می شود که باید واکنش پذیرتر باشند و برنامه ریزی استراتژیک را در "زمان واقعی" انجام دهند. برای این شرکت‌ها، برنامه‌های دقیق و بلندمدت معمولاً در چرخه برنامه‌ریزی سه تا پنج ساله نامربوط می‌شوند، می‌پرسید چرا؟ به دلیل اینکه، محیطی که در آن فعالیت می‌کنند به سرعت تغییر می‌کند. بسیاری از سازمان‌های بخش خصوصی از این مدل استفاده می‌کنند.  برای مثال، یک آژانس امدادرسانی در بلایای طبیعی به توانایی واکنش سریع و تطبیق استراتژی خود برای رسیدگی فوری به یک بحران نیاز دارد و باید به سرعت برنامه ریزی انجام شود که در آن شرایط بحرانی پاسخگو نیاز باشد.

برای آشنایی بیشتر صفحه استراتژی نوظهور را ببینید.

 

  1. برنامه ریزی مبتنی بر سناریو

کسب‌وکارهای محدودی هستد که هنگام برنامه‌ریزی، تغییرات خارجی و اثر آن را بر استراتژی زیر نظر می‌گیرند. با استفاده از برنامه‌ریزی مبتنی بر سناریو می‌توان این نقیصه را برطرف کرد. اگر در صنعتی قرار دارید که تغییرات بازار و صنعت زیاد است و یا در گذشته تغییرات پرهزینه و غیرمنتظره‌ای را پشت سر گذاشته‌اید، سناریو یک ابزار عالی برای تدوین چشم‌انداز محسوب می‌شود.

 

نمونه نقشه استراتژی در برنامه ریزی سناریو

 

برنامه‌ریزی سناریو را می‌توان برای تقویت تفکر مدیریتی، تشویق رهبران برای در نظر گرفتن طیف احتمالات آتی بکار برد یا یک راهنما برای تصمیم‌های سرمایه‌گذاری استفاده کرد.

اینکه بدانید چه زمانی و در چه مرحله ای از چه برنامه‌ای استفاده کنید، یعنی یک قدم از سایرین جلوتر هستید.

 

  1. ماتریس انسف (Ansoff)

این روش برنامه‌ریزی برای کسب‌وکارهایی که در حال رشد هستند مناسب است. نه تنها به شما کمک می‌کند تا استراتژی فعلی خود را تحلیل کنید، بلکه به ارزیابی ریسک‌های مرتبط با حرکت به یک استراتژی جدید نیز کمک می کند. به طور معمول ابزارهایی مانند  SWOT و PEST در کنار ماتریس انسف استفاده می‌شوند.

 

ماتریس محصول بازار - ایگور انسف

 

برای مطالعه بیشتر صفحه استراتژیهای رشد در ماتریس انسف را ببینید.

 

  1. مدل مک‌کینزی

این مدل برنامه ریزی استراتژیک کسب و کار که توسط مشاوران مک کینزی توسعه یافته است، بر اهمیت عناصر کلیدی داخلی سازمان برای دستیابی به استراتژی تأکید دارد. عناصر کلیدی آن شامل هفت مورد است که به اختصار با 7S نیز نشان داده می‌شود:

  1. ساختار (Structure): نمودار کسب و کار (سازمان)
  2. استراتژی (Strategy): برنامه عملیاتی آینده که توسط ماموریت و چشم انداز کسب و کار پشتیبانی می شود.
  3. سیستم‌ (System): زیرساخت فنی که گردش کار روزانه را امکان پذیر می کند.
  4. مهارت (Skill): قابلیتهای اعضای تیم کاری
  5. سبک (Style): سبک مدیریت رهبران
  6. کارکنان (Staff): کارکنان و نحوه جذب، آموزش و انگیزه آنها
  7. ارزش مشترک (Shared Vision): هنجارها، ارزش ها و باورهایی که اقدامات و تصمیمات را هدایت می کنند

اولین گام در به کارگیری مدل 7S این است که، ارتباط فعلی این عناصر را در کسب و کار خود بررسی کنید. آیا نقاط ضعف یا ناسازگاری وجود دارد؟  برای مثال، ممکن است متوجه شوید که آموزش مهارت‌های شما برای کارمندان توسط جریان‌های کاری و فناوری قدیمی مانع پیشرفت شده است هنگامی که روابط بین این عناصر را درک کردید، می توانید در جهت ایجاد هم افزایی که از استراتژی شما، هر چه که باشد، بهتر حمایت کنید.

 

  1. تحلیل محدودیت ها (نظریه محدودیت ها)

تحلیل محدودیت‌ها، بر اساس این ایده است که موانع واضحی برای اجرای استراتژی در سازمان شما وجود دارد.حذف حلقه ضعیف (یا حداقل بهبود عملکرد در آن زمینه) کلید دستیابی به نتایج بهتر است. برای مثال کسب‌وکاری که در نظر بگیرید که مشکل گردش کالا دارد، و ضعیف‌ترین حلقه آن را بازاریابی تشکیل می‌دهد. در اینجا مهمترین محدودیت گردش منظم کالا، بازاریابی است و برای بهبود گردش کل کالا، نیاز است که این بخش تقویت شود. برای استفاده از الگوی تحلیل محدودیتها این مراحل را پیش بگیرید:

  • ابتدا باید محدودیت یا عامل اصلی که موفقیت شما را محدود می کند، شناسایی کنید.
  • تنگناهای فرآیندی، ایده‌های اشتباه، کمبود نیروی کار، فرهنگ ناسالم کسب و کار، شرایط بازار، یا هر مسئله دیگر می‌تواند موجب این محدودیت شود. اگر بیش از یک محدودیت شناسایی شد، بناچار باید بر اولویت‌دارترین آن تمرکز کرد.

 

17.مدل OKRs

و در آخر،این مدل ابزاری برای تعیین اهداف است که توسط برخی شرکتهای بزرگ و موفق دنیا از قبیل گوگل، آی.بی.ام، دیسنی، توئیتر، لینکدین، بی.‌ام.‌و و دراب‌باکس مورد استفاده قرار می گیرد. این شرکتها می‌توانند هزاران کارمند خود را رهبری کرده و به سوی اهداف بلندپروازانه مشترک پیش ببرند. برای بهره مندی از اهداف و نتایج کلیدی نیازی نیست که یک شرکت چند ملیتی باشید، یا حتی یک رهبر تیم. این چارچوب داده محور برای تعیین اهداف شخصی نیز به همان اندازه کاربرد دارد.

 

چرخه OKRs

 

این مدل، مخفف کلمات اهداف و نتایج کلیدی (Objectives and Key Results - OKRs) است. به بیان ساده، اهداف می‌گویند که کجا می‌روید و نتایج اصلی نحوه رسیدن به آنجا را مشخص می‌کنند.

 

برای مطالعه بیشترصفحه مدل OKRs چیست؟را ببینید.

 

دقت شود که:  

با مطالعه انواع برنامه‌ممکن است این سوال برای شما ایجاد شده باشد که کدام نوع برنامه‌ریزی استراتژیک برای کسب‌وکار شما بهتر است؟ در پرسش به این سوال باید توجه داشته باشید که:

  1. برخی از این چارچوب‌ها معروف‌تر هستد و یا در مطالعات موردی مختلف به روش‌های متفاوت مورد استفاده قرار گرفته‌اند.
  2.  گاهی اوقات مدیران به هر دلیلی با یکی نسبت به دیگری راحت‌تر هستند.
  3. شرایط کسب‌وکار و محیط صنعت و بازار هم عامل مهمی در انتخاب یک مدل خاص است.
توصیه می‌کنیم که از یک فرد حرفه‌ای برای این کار کمک بگیرید.برای اطلاعات بیشتر صفحه مشاور استراتژی را ببینید.
 
سوالات متداول:
 

1- برنامه ریزی استراتژیک چیست؟

برنامه‌ریزی استراتژیک فرایندی برای هدایت و پیشبرد برنامه‌ها در جهت دستیابی به اهداف با افق دید بلندمدت برای دستیابی به مزیت رقابتی است. این کار، یک فعالیت مدیریتی محسوب می‌شود که برای شناسایی اولویت‌های کاری، متمرکز کردن انرژی بر اهداف و منابع سازمان، تقویت عملیاتی و در نهایت اطمینان از حرکت صحیح به سمت اهداف مشترک انجام می‌شود. نتیجه برنامه‌ریزی استراتژیک دستیابی به مزیت رقابتی پایدار است. 

2- برنامه ریزی استراتژیک چه مزایایی دارد؟

مهمترین مزیت‌های برنامه‌ریزی استراتژیک برای کسب‌وکار شامل (اول) بهبود عملکرد کلی کسب و کار، (دوم) ارتباطات بهتر بین کارکنان (سوم) افزایش خلاقیت و ابتکار عمل و (چهارم) توانمند شدن افراد است. 


3- الگوی گام به گام برنامه‌ریزی استراتژیک شامل چه مراحلی است؟ 
یک الگوی معروف برنامه‌ریزی استراتژیک وجود دارد که شامل مراحل زیر است: 
الف- تدوین ماموریت، چشم انداز و ارزشها
ب-  شناسایی اهداف استراتژیک
ج- بررسی عوامل خارجی و ارزیابی عوامل داخلی کسب‌وکار 
د- تعیین موقعیت استراتژیک 
ه- انجام تحلیل  SWOT و شناسایی استراتژی‌ها 
و- تعیین استراتژی‌های برتر 

4- سطوح برنامه ریزی استراتژیک کدامند؟ 
بطور معمول برنامه‌ریزی استراتژیک در سه سطح انجام می‌شود که شامل استراتژی‌های سطح سازمان یا بنگاه که در آن استراتژی‌هایی برای کل شرکت تدوین می‌شود، استراتژی کسب و کار که در آن استراتژی یک محصول، خدمت‌ یا گروهی از فعالتیهای مشابه درآمدزا تدوین می‌شود و نهایتاً استراتژی وظیفه‌ای که در آن استراتژی فرآیندها یا واحدهای کارکردی و تخصصی از قبیل فناوری اطلاعات، مالی، منابع انسانی، تولید و مانند آن تدوین می‌شود.

5- مدلهای متداول در برنامه ریزی استراتژیک کدامند؟‌ 
بر اساس ماهیت کسب‌وکار و شرایط محیطی از مدلهای مختلفی می‌توان برای برنامه ریزی استراتژیک استفاده نمود که برخی مدلهای متداول آن شامل موارد زیر است: 
کارت امتیازی متوازن 
تحلیل سوات یا ماتریس SWOT
برنامه‌ریزی شکاف 
اقیانوس آبی 
برنامه‌ریز هوشین کانری 
برنامه ریزی استراتژیک مبتنی بر مسئله
برنامه ریزی استراتژیک مبتنی بر هدف
برنامه ریزی استراتژیک همسویی
برنامه ریزی استراتژیک در زمان واقعی
برنامه ریزی مبتنی بر سناریو
تحلیل محدودیت ها (نظریه محدودیت ها)
اهداف و نتایج کلیدی (OKRs)

ادمین سایت

این مقاله در تاریخ 1399/12/06 توسط دکتر عباس خدادادی در سایت سایت تخصصی هوشمندی استراتژیک منتشر شده و در تاریخ 1400/09/24 بروزرسانی گردید.
لینک منبع: منبع مقاله در سایت

در زمینه برنامه‌ریزی استراتژیک بیشتر بخوانید:

دیدگاه کاربران ...

دیدگاه خود را بیان کنید

  • سلام آقای دکتر ارادت سپاس نمودارها عالی بودند. چرا مدلهای برنامه ریزی استراتژیک، با هر تعداد باکس، نمی‌توانند به خلق استراتژیهای نوآورانه منجر شوند؟

    • سلام. سپاس از محبت شما. بر اساس تجربه، مهمترین آسیب‌هایی که در کسب و کارهای کشورمان موجب این مسئله می‌شه، (1) برنامه خوبی نوشته نشده. برنامه‌‌ای که متمرکز، کارشناسی شده و رقابت محور باشه. (2) استراتژی تبدیل به تفکر نشده و تعهد قوی در مدیریت و کارکنان نسبت به آن دیده نمی‌شه (3) نظام انگیرشی و تشویقی مستحکم برقرار نشده، (4) مکانیزم پیاده‌سازی و تبدیل استراتژی به اقدامات روزمره وجود نداره و نهایتاً (4) محیط پویای کسب و کار بسیار ساده انگاشته می‌شه.

      • 1399/12/10
  • سلام وقتتون بخیر متاسفانه نمیتوانم کتاب را دانلود کنم لطف کرده راهنمایی کنید .

    • سلام. حق با شما بود. لینک اصلاح شد. فایلها هم‌اکنون قابل دانلود است. ممنون از اینکه نظر دادید و کمک می‌کنید تا سایت بهتر بشه.

      • 1400/04/31
  • سلام و عرض ادب خدمت شما استاد ارجمند اینجانب بابت زحمات زیادی که بدون چشم داشت در راه اعتلای اگاهی دانشجویان و جامعه علمی کشور متقبل می‌شوید صمیمانه از شما سپاسگزارم.

    • سلام، محبت دارید. آرزومندیم موثر بوده باشه و به توسعه فکر کمک کنه.

      • 1400/09/21
  • سلام و عرض ادب استاد عزیز سوالی برام مطرحه در استفاده از ابزار BSC در جزوه شما، اول به منظر ارشاره شده بعد استراتژی و در قدم بعد اهداف راهبردی یا همون اهداف استراتژیک نوشته شده است. با توجه به تعاریف استراتژی مسیری است برای رسیدن به اهداف اصلی بنابراین اهداف راهبرای پیش از استراتزی در نظر گرفته خواهند شد ایا عرض بنده درست است لطفا راهنمایی بفرمایید. " جزوه پیاده سازی استراتژی اسلاید 58"

    • سلام، درود بر شما که دقت نظر دارید. عرض شما کاملاً درست است. آنچه که کاپلان و نورتن معرفی کرده‌اند، چیزی به اسم استراتژی را مطرح نمی‌کند، بلکه هر چه هست هدف و ابتکارات هست. سایرین مانند پورتر هم بیان مشابهی دارند، که می‌گوید یک چیز مانند تمایز را مبنا بگذارید و همه اقدامات را بر اساس آن بچینید. این گفته شما یک بحث چالشی در مورد BSC است. متدولوژیست‌ها و شرکتها در ایران عادت و انتظار دارند که حتماً تعداد محدودی از ردیفهای استراتژی را داشته باشند! و این طرز فکر در این مدل این‌گونه گنجانده شد. حتی برخی پا را فراتر گذاشتند و مناظر جدیدی هم به آن اضافه کرده‌اند، مثل هلدینگ خلیج فارس که منظر مسئولیت اجتماعی را هم به اضافه کرده. در کل عرض شما، یک ایراد منطقی است و بنده هم قبول دارم. کما اینکه در انتهای متن و در نقد کارت امتیازی به آن اشاره شده. پیشنهاد می‌کنم اگر طرح جدی استراتژی در دست دارید و به دنبال طراحی متدولوژی و انتخاب ابزار مناسب هستید، با دفتر تماس بگیرید، همکاران ما شما را راهنمایی می‌کنند. موفق باشد.

      • 1401/02/07
  • با سلام و تشکر از مطالب ارزشمندتان که در دسترس عموم قرار داده اید، یاداور می‌شوم از لینک بالا کتاب و پاورپوینت را دانلود کردم، ولی فایلی در آن نبود و یا حداقل فایل قابل استفاده نبود. لطفا حسب صلاحدید بررسی و اصلاح لازم بعمل آید. باتشکر

    • سلام، ممنونم. فایل کتاب‌کار را دو فرمت پاورپوینت و پی.دی.اف قرار داده‌ام که به صورت فایل زیپ هست. حدس می‌زنم شما نرم‌افزار winrar را در کامپیوتر خودتون ندارید. وگرنه لینک و فایلها را تست کردم و درست بودند.

      • 1401/03/01